Chopin i Jego Rok - Rynek Książki

Trwa Rok Chopinowski. Taki zdarza się raz na 200 lat, bo właśnie tyle czasu upłynęło od urodzin naszego wielkiego kompozytora. Po raz pierwszy rocznicę tę możemy obchodzić w sposób nieskrępowany w wolnym państwie polskim. Uroczystości więc trwają pełną gębą, są niezwykle urozmaicone, a patronują im słowa Cypriana Kamila Norwida: „Rodem warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel”.

Wydarzenia

Festiwale i konkursy muzyczne związane z muzyką Fryderyka Chopina będą odbywać się w różnych częściach Europy i świata, m.in.: we Francji, Belgii, Szwajcarii, Czechach, Izraelu, Kanadzie, Argentynie, Stanach Zjednoczonych, na Majorce i Tajwanie.

W Wiedniu odbędzie się trzydniowe sympozjum, podczas którego zostaną omówione problemy wykonawcze muzyki Chopina na fortepianie oraz konteksty – historyczny, muzykologiczny, instrumentologiczny – jego twórczości, które przedstawią aktualny stan ich badań.

– To niezwykłe, jak wielkim zainteresowaniem cieszy się na świecie muzyka Chopina. To prawdziwy fenomen, nieprzekładalny na innych kompozytorów, wynikający rzecz jasna z jego muzyki, ale także z jego życia – powiedziała prof. Elżbieta Artysz, współorganizatorka sympozjum w Wiedniu. Z kolei, od rosyjskiej pianistki, Leny Ledoff, usłyszałem, że bez muzyki Chopina nie ma prawdziwego pianisty, bo zawarł on w swoich utworach całą technikę możliwości fortepianowych, żelazną logikę i precyzję konstrukcji nokturnów, preludiów, polonezów czy mazurków, wypełniając je mocno indywidualną i bardzo osobistą treścią, z biegiem lat coraz bardziej mroczną, romantyczną z ducha, a przy tym współczesną nam, bo niezwykle uniwersalną, ponadczasową, przekraczającą granice między narodami i kulturami. Muzyka ta harmonijnie łączy etniczne różnice i ludzi różnych narodowości, tradycji, języków i wyznań w jedną rodzinę muzyków grających i ćwiczących na partyturach Fryderyka z Żelazowej Woli, bez którego nie może istnieć żadna sensowna metoda gry na fortepianie. Zapewniła mnie na koniec, że pod jej słowami podpisze się każdy absolwent klasy fortepianu w akademii lub konserwatorium muzycznym, obojętne czy będzie Japończykiem, Kubańczykiem, Meksykaninem, Szwedem czy Hiszpanem. Ona sama uczyła się gry na fortepianie w akademii w Woroneżu.

– Moim zdaniem, Chopin komponował muzykę dla kosmitów, bo wydaje się ona obejmować cały wszechświat. Gdyby wyemitować mieszkańcom innych planet muzykę Chopina, to odebraliby ją jako niosącą miłość i pokój – powiedziała moja rozmówczyni po zakończeniu konferencji poświęconej Rokowi Chopinowskiemu.

Obchody w Polsce to przede wszystkim festiwal w Dusznikach Zdroju oraz Międzynarodowy Konkurs Chopinowski w Warszawie. W stolicy także odbędzie się niezwykła impreza, a będzie nią bicie rekordu gry na fortepianie jednego utworu Chopina. Rywalizacja odbywać się będzie jednocześnie na 200 fortepianach ustawionych na placu Defilad, a zwycięży ten, kto najwięcej razy bezbłędnie zagra przeznaczone do wykonania dzieło. W Dzień Dziecka w Ogrodzie Saskim i w Pałacu Prezydenckim odbędą się specjalne koncerty dla najmłodszych. Pałac Prezydencki miał niemałe znaczenie w życiu małego Fryderyka, bo właśnie w nim – ówczesnym Pałacu Namiestnikowskim – 8-letni geniusz zadziwił swoją grą Wielkiego Księcia Konstantego i jego bratową, żonę cara Aleksandra, Marię Fiodorównę. Był to pierwszy publiczny występ chłopca, początkujący pasmo jego sukcesów. W nagrodę otrzymał wtedy pierścień z brylantem.

Wydarzenia Roku Chopinowskiego rozpoczęły się „prologami” w Polsce i na świecie, jeszcze przed jego oficjalnym rozpoczęciem 22 lutego. Na przykład, pierwszą imprezą Roku Chopinowskiego we Włoszech był występ Rafała Blechacza 30 stycznia w rzymskim audytorium Parco della Musica. Był on także początkiem cyklu recitali najwybitniejszych laureatów warszawskiego Konkursu Chopinowskiego, które odbywały się na włoskiej ziemi do końca lutego, a jednym z nich był koncert Krystiana Zimermana, który wystąpił w mediolańskiej La Scali. Muzyka Fryderyka Chopina stała się motywem przewodnim Festiwalu „Zórz Polarnych”, który odbywał się od 28 stycznia do 6 lutego w norweskim Tromsø. Uroczysty koncert inauguracyjny odbył się 28 stycznia w słynnej Katedrze Arktycznej, która nawiązuje swoją architekturą do gór lodowych i stanowi najważniejszy symbol miasta. Muzykę Fryderyka Chopina prezentowali głównie polscy wykonawcy – Joanna Ławrynowicz, Iwona Tober, Leszek Świdziński, Tadeusz Szlenkier oraz Leszek Możdżer. Wiele emocji wzbudziło wykonanie Tria g-moll na wiolonczelę, skrzypce i fortepian w wykonaniu artystów Orkiestry Kameralnej w Tromsø.

W Warszawie inauguracja Roku Chopinowskiego odbyła się w Kościele Świętego Krzyża. Uroczystość rozpoczęła msza święta koncelebrowana przez Prymasa Polski, Henryka Muszyńskiego. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej, Lech Kaczyński. Bezpośrednio po nabożeństwie odbył się koncert galowy w wykonaniu Orkiestry Sinfonia Varsovia pod dyrekcją Wojciecha Rodka oraz laureata Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina z 1985 roku, Marca Laforêta.

Publikacje

Wydarzenia Roku Chopinowskiego to nie tylko koncerty, wystawy i filmy, to również książki, które nasi wydawcy przygotowali na tę niepowtarzalną okazję. Wśród nich prym wiedzie oficyna, która z racji swojego profilu jest najbardziej predestynowana do edytowania publikacji o Chopinie, a jest nią oczywiście – Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Wypuściła na rynek książkę pióra innego wybitnego kreatora muzycznego, Karola Szymanowskiego, noszącą tytuł „O Chopinie”. Jest to zbiór zawierający dwie prace i dwa przemówienia autora „Harnasi”. Są to: „Fryderyk Chopin”, praca napisana w 1923 roku w Zakopanem, przeznaczona dla miesięcznika „Skamander”; „Fryderyka Chopina mit o duszy polskiej”, przemówienie napisane z okazji uroczystego koncertu w Filharmonii Warszawskiej 16 listopada 1924 roku; „Chopin”, przemówienie wygłoszone przez Szymanowskiego na Uniwersytecie Warszawskim z okazji wmurowania tablicy pamiątkowej w gmachu uniwersyteckim, w którym mieszkał Chopin oraz „Fryderyk Chopin a polska muzyka współczesna”, artykuł napisany na zaproszenie redakcji paryskiego miesięcznika muzycznego.

Inną publikacją PWM jest „Chopin. Życie i droga twórcza” Tadeusza Andrzeja Zielińskiego, obszerna monografia przedstawiająca szczegółowy opis życia i dorobku twórczego Fryderyka Chopina. Autor rozwinął w niej dwa równoległe [...]