Aszkenazyjczyk

Narratorem opowieści jest tytułowy bohater‚ Żyd rodem z Polski‚ który u schyłku swoich dni‚ przykuty do inwalidzkiego wózka‚ wspomina w Tel Awiwie swoje długie życie. Ale nie tylko swoje. Aszkenazyjczyk czworga imion – urodzony „w miesiącu tamuz roku 5661‚ w czerwcu 1901‚ w Krakowie” – opowiada o dziejach kilku pokoleń swego rodu‚ osiadłego w Chrzanowie w okresie zaborów. Labek – zwany także Lejbem‚ Arie i Leonem – opuszcza Polskę w połowie lat trzydziestych‚ aby osiedlić się w Palestynie‚ a potem zostać obywatelem powstałego po wojnie Izraela. U schyłku dwudziestego wieku‚ niemal stuletni starzec dokonuje rozrachunku z własną tożsamością i poczuciem przynależności narodowej.

Jest w tej fabule dużo nostalgii za dawnym polsko-żydowskim światem Chrzanowa czy krakowskiego Kazimierza. Jest dużo wzruszenia‚ a także humoru z jakim autor opisuje skomplikowane życie rodzinne swoich przodków. Dystans wobec relacjonowanych wydarzeń‚ subtelna ironia i próba wytworzenia w sobie poczucia niezależności intelektualnej sprawiają‚ że obcujemy z misternie skonstruowanym klimatem. Klimatem przemijania i pogodzenia z tym co nieuchronne‚ względności uświęconych zasad religijnych‚ ludzkiej mądrości i wrażliwości będących ponadinstytucjonalną drogą do poznania ostatecznej prawdy.

Debiutancka‚ wydana w 1999 roku‚ powieść profesora pedagogiki na Uniwersytecie w Tel Awiwie‚ Mordechaja Arieli‚ nie jest autobiografią autora. To – jak głosi podtytuł – „biografia możliwa”, a także refleksyjna opowieść‚ będąca pomostem do wciąż niełatwego zbliżenia pomiędzy narodami polskim i żydowskim.
Oceń książkę: (ocena 5.04, 457 ocen)